Trong một thiết bị lưu điện, ắc quy là thành phần quan trọng và chiếm một tỉ lệ chi phí lớn – đặc biệt với hệ thống thiết bị lưu điện công suất lớn hoặc cần lưu điện trong một thời gian dài đến hàng giờ. Vì vậy, để giảm chi phí đầu tư, sử dụng đồng thời đảm bảo an toàn cho tải tiêu thụ điện cần sử dụng ắc quy đúng cách, tức là hiểu rõ về các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ ắc quy.

1. Nhiệt độ môi trường nơi sử dụng, lưu kho ắc quy

Khuyến cáo của các hãng sản xuất ắc quy về nhiệt độ môi trường khi sử dụng, lưu kho ắc quy là 25⁰C (77⁰F). Điều này đảm bảo hiệu năng vận hành ắc quy ổn định theo tuổi thọ thiết kế của nhà sản xuất. Khi nhiệt độ của môi trường lớn hơn 25⁰C (77⁰F), trung bình cứ mỗi khoảng tăng 8.3⁰C (15⁰F) tuổi thọ của ắc quy sẽ giảm đi 1 nửa.

2. Quá trình hóa học bên trong ắc quy

Ắc quy sử dụng trong các thiết bị lưu điện tương đương một thiết bị điện hóa, nên có khả năng lưu trữ và giải phóng điện năng giảm dần theo thời gian. Ngay cả khi người sử dụng đã lưu kho, sử dụng, bảo dưỡng ắc quy theo đúng chỉ dẫn của nhà sản xuất thì vẫn cần phải thay thế ắc quy trong một thời gian nhất định.

3. Quá trình phóng/ nạp của ắc quy

Trong điều kiện UPS vận hành ở chế độ lưu điện (sử dụng ắc quy), ắc quy sẽ phóng điện và sẽ được nạp lại khi nguồn điệnn lưới được phục hồi. Ở thời điểm bắt đầu sử dụng, dung lượng ắc quy có thể đạt tối đa 100%, tuy nhiên sau mỗi lần phóng và nạp lại dung lượng ắc quy sẽ giảm đi một lượng nhỏ. Thời gian phóng điện ở một mức công suất nhất định sẽ giảm dần theo số lần đã phóng/ nạp lại của ắc quy. Do vậy, ắc quy cần được thay thế sau nhiều chu kỳ phóng/ nạp lại diễn ra theo khuyến nghị của nhà sản xuất.

4. Bảo dưỡng ắc quy

Bảo dưỡng ắc quy luôn là việc quan trọng trong quá trình sử dụng một thiết bị lưu điện. Bảo dưỡng bao gồm các công việc kiểm tra môi trường vận hành, kiểm tra tải, kiểm tra điện áp, làm sạch/ vặn chặt lại các đầu nối, thay thế các ắc quy kém chất lượng trong một chuỗi ắc quy … Những vấn đề này cần thiết ngay cả với những ắc quy được giới thiệu là “không cần bảo dưỡng” (maintenance free), bởi bản chất của loại ắc quy “không cần bảo dưỡng” chỉ là không yêu cầu đổ thêm dung dịch điện phân vào bình ắc quy.

Vậy, tuổi thọ thiết kế của ắc quy chỉ là thông tin tham khảo cho người sử dụng, đó là thông số ở điều kiện vận hành lí tưởng. Bốn yếu tố ở trên sẽ qui định tuổi thọ sử dụng thực của ắc quy. Người sử dụng cần hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ ắc quy để tối ưu tổi thọ sử dụng cho ắc quy và đạt được yêu cầu tối ưu hóa chi phí đầu tư, chi phí vận hành thiết bị lưu điện. Theo khuyến cáo của IEEE, ắc quy nên được thay thế khi dung lượng ắc quy đang dùng nhỏ hơn 80% dung lượng tối đa ban đầu.

NGUỒN: Theo Eaton

ADG Distribution